شهریری مشگین شهر اردبیل

رای دهید: 12345اشتراک گذاریسنگ برافراشته‌های نیایشگاه یئری در استان اردبیل

شهریری مشگین شهر اردبیل

وجه تسمیه مشگین شهر اردبیل

در گذشته‌های دور مشگین شهر را نام “خیاو” می‌خواندند. تا اینکه در ۱۰۶۴ میلادی با حمله آلپ ارسلان به گرجستان و تسلیم شدن حاکم آنجا، بعضی از شاهزادگان و حاکمان گرجستان اسیر و سپس مسلمان شدند. یکی از این حاکمان “بیشکین” نام داشت که سلطان آلپ ارسلان بعد از مدتی به خاطر تشکر از همکاری او مشگین شهر کنونی را به او بخشید. بعد از آن نام وی بر شهر خیاو نهاده شد که به مرور زمان به تلفظ آن به زبان محلی به میشکین تغییر یافت. این اسم تا مدت‌ها بر شهر ماند تا سرانجام رضاشاه در سال ۱۳۱۶ نام مشگین‌شهر به عنوان نام اصلی این شهر انتخاب کرد. امروز نیز مشگین شهر به عنوان یکی از شهرهای توریستی مهم اردبیل شناخته می‌شود که در کنار شهر سرعین یکی از بی‌نظیرترین مناطق گردشگری استان آذربایجان غربی را شکل می‌دهند. از معروف‌ترین دیدنی‌های مشگین شهر می‌توان به پل ۳۶۵ کیلومتری و معلق مشگین‌شهر، ارتفاعات ساوالان (سبلان)، چشمه‌های آبگرم قینرجه و ایلاندو، پارک جنگلی مشگین‌شهر و بالاخره محوطه باستانی ۸۰۰۰ ساله شهر یئری اشاره کرد.
تورهای ایران

مشخصات کلی شهریری

 نزدیک‌ترین شهرهای اردبیل به منطقه شهریری: پیرازمیان، ارجق، لمبر
قدمت زندگی بشر در منطقه شهریری: حدود ۷۰۰۰ سال زندگی متوالی در منطقه یئری شناسایی شده است.
مهمترین دوره تاریخی کشف شده در منطقه شهریری: آثار متعلق به دوره اورارتوییان
  در چه سالی به عنوان میراث فرهنگی ملی به ثبت رسید: سال ۱۳۸۱
شهر یری اردیل مشگین شهر

محوطه باستانی شهریری یا یئری اردبیل

به جرات می‌توان ادعا کرد که شهریری وسیع‌ترین منطقه تاریخی استان اردبیل است و جزو مهمترین مناطق باستانی ماقبل تاریخ در شمال غرب ایران به شمار می‌رود. این منطقه ۴۰۰۰ هکتاری در شمال‌غربی روستای پیرازمیان در ۳۱ کیلومتری شرق مشگین شهر قرار دارد که در کنار این شهر رود قره سو جاری است. محوطه باستانی یئری از سه بخش تشکیل شده است که شامل دژ نظامی، معبد و قوشا تپه می‌باشد. نکته مهم این است که قدمت تاریخی هر یک از این سه بخش با هم تفاوت دارد به طور مثال، قوشان تپه متعلق به هفت هزار سال پیش از میلاد مسیح (ع) است اما دژ نظامی و معبد متعلق به ۱۴۵۰ پیش از میلاد است.
شهر یری یا یئری اردبیل مشگین شهر

دوره‌ های تاریخی شهریری

در منطقه شهریری چند دوره تاریخی مختلف وجود دارد که شامل عصر مس- سنگ، عصر آهن ۱ و عصر آهن ۲ می‌باشد. از دوره آهن تنها بقایایی از قلعه‌‌ی شهریری باقی مانده است. شاید قابل‌توجه‌ترین جاذبه گردشگری منطقه باستانی یئری مربوط به نیایشگاه اصلی آن باشد. در این محوطه سنگ‌های ایستاده و عمودی را ملاحظه خواهید کرد که هر کدام با نقوش خاصی تزئین شده‌اند. بیش از ۳۰۰ سنگ ایستاده با ارتفاع‌ مختلف از ۳۵ تا ۲۵۰ سانتیمتر وجود دارند که با شکل‌های انسانی و حیوانی حجاری‌شده‌اند. روی سنگ‌ها صورت آدمک‌هایی بدون دهان است که در دست‌شان شمشیر وجود دارد.
آثار باستانی و سنگ های شهر یئری مشکین شهر

اشیای باستانی در شهریری

از مهمترین اشیای باستانی کشف شده در شهریری می‌توانیم به سفال‌های نقش سبدی و سنگ آبسیدین (مخصوص برش شیشه) اشاره کنیم. این مساله می‌تواند گواه خوبی بر موضوع ارتباط فرهنگی و تجاری بین این منطقه با قفقاز و آناتولی در دوره کالکولتیک یا همان عصر مس و سنگ باشد. علاوه بر این در سال ۱۳۸۴  بقایایی از سفال، مفرغ و نقوش انسانی در منطقه شهریری دیده شد که به عقیده باستان‌شناسان، این اشیا نذوراتی هستند که مردم به معبد یئری پیشکش می‌کردند.
جالب است بدانید که دژ نظامی شهریری بر روی یکی از معابد ساخته‌شده است که باستان شناسان دلیل این کار را روی‌گردانی برخی از ساکنان از آیین خدای اورارتویی می‌دانند. متاسفانه به دلیل عدم حفاظت از منطقه شهریری، سرمای بی‌سابقه زمستان سال ۸۶ سنگ افراشته‌ها را تخریب کرد و تقریبا ۸۰% از آثار تاریخی منطقه شهریری بر اثر سرما از میان ‌رفتند.
سنگ ایستاده شهر یری اردبیل مشگین شهر

موقعیت شهریری بر روی نقشه

نقشه مسیر دسترسی به روستای یئری از اردبیل و مشگین شهر

مسیر دسترسی به منطقه یئری اردبیل

اگر از سمت شهر تهران به سمت اردبیل مسافرت می‌کنید، می‌توانید از طریق عبور از شهرهای اسلام شهر، قزوین، ابهر، زنجان، اردبیل به مشگین شهر و در نهایت به شهریری برسید.
 به طور کلی بهترین مسیر برای رفتن به شهریری استفاده از جاده‌ی اردبیل به مشگین شهر است. نرسیده به شهر لاهرود تابلوی شهریری در کنار جاده شما قرار دارد که شما را به سمت شهر تاریخی یئری راهنمایی می‌کند. مسافت از ابتدای جاده تا شهریری حدود ۳ کیلومتر است.
عکس هوایی از شهر یری اردبیلسخن فاینداتور
فصل بهار و تابستان بهترین فرصت برای سفر به اردبیل و استان‌های آذربایجان شرقی و غربی است. آب و هوای این منطقه از در این فصل بسیار عالی و دلپذیر است. بنابراین پیشنهاد می‌کنیم اگر قصد سفر به اردبیل و یا سرعین را دارید حتما
طوری برنامه‌ریزی کنید تا از شهر مشگین شهر، پیرازمیان و شهریری دیدن کنید.

اردبیل برای خیلی از گردشگران ایرانی با طبیعت منحصر به فرد و آب و هوای لطیفش شناخته می شود، اما شاید کمتر کسی بداند که یکی از جالب‌ترین نقاط تاریخی کشور در منطقه‌ای در این استان قرار گرفته که در واقع وسیع‌ترین منطقه‌ی تاریخی استان اردبیل و با اهمیت‌ترین سایت تاریخی مربوط به پیش از تاریخ در شمال غرب ایران به شمار می‌رود.

شهر یئری

منطقه‌ی باستانی معروف به شهر یئری، در شمال غربی روستای پیرازمیان و در ۳۱ کیلومتری شرق مشگین شهر قرار دارد. جایی در کنار رود قره سو که وسعت آن به ۴۰۰ هکتار می رسد و از سه قسمت دژ نظامی، معبد و قوشا تپه تشکیل می شود. قدمت قلعه و معبد به ۱۴۵۰ پیش از میلاد و قوشا تپه به هزاره‌ی هفتم پیش از میلاد می‌رسد.

شهر یئری

چارلز برنی، تاریخ اکثریت گورهای این محل را هزاره‌ی دوم و اول قبل از میلاد می دانست و حتی پیش‌بینی می‌کرد که این تاریخ به هزار سال قبل‌تر، یعنی هزاره‌ی سوم قبل از میلاد هم برسد. با این حال به این دلیل که نتوانست آثاری از سکونت عصر برنز را شناسایی کند بر این نظریه اصراری نورزید تا این که در کاوش‌هایی که توسط هیئت دکتر نوبری در آذر ۱۳۸۲ انجام شد، اشیای با ارزشی از داخل گورها به دست آمد که در حال حاضر در موزه باستان‌شناسی خلخال نگهداری می‌شوند و این نظریه را تایید می‌کنند.

شهر یئری

عده‌ای از باستان‌شناسان قدمت این محوطه را تا ۹ هزار سال هم تخمین می‌زنند و معتقدند که سنگ تراشه‌هایی که از اشکال انسان در اینجا قرار دارند، مربوط به ۷ هزار سال قبل از میلاد مسیح هستند. محوطه‌ی باستانی شهر پیرازمیان در کنار رودخانه‌ی قره‌سو قرار دارد. جایی که بر روی سنگ‌های اطراف آن نقش و نگارهای متعددی با طرح و ابعاد مختلف به وسیله‌ی ضربه زدن‌های منظم و دقیق با سنگ‌های سخت، استخوان حیوانات و فلزات سخت، حک شده است. نقش‌هایی از بز کوهی، انسان درحالت‌های مختلف و چندین نقش نامشخص دیگر روی این سنگ‌ها قابل مشاهده‌اند. تعداد این آثار بسیار محدود است.

گورستان یئری

اما در نزدیکی‌های همین محوطه، سنگ قبرهایی با نقش‌هایی یکنواخت از چهره‌ی انسان‌هایی که دهان ندارند دیده می‌شود که ابعاد آنها از ۲ متر تا ۴۰ سانتیمتر متغیر است و تعداد تقریبی آنها به بیش از صد مورد می‌رسد. این محوطه در منتهی الیه دشت مشگین شهر و به فاصله ۶۵ کیلومتری شمال غربی مرکز استان و در ۳۵ کیلومتری شرق شهرستان مشکین شهر و در ۲ کیلومتری شمال روستای پیرازمیان و از توابع بخش مشکین شرقی واقع شده و در آن می‌توانید یک قلعه‌ی وسیع، با دیوار دفاعی سنگی از نوع خشکه چین را در کنار محلی برای برگزاری آیین‌های مذهبی و گورهای باستانی متعدد ببینید. تا به حال حدود ۴۵۰ گور در این محل شناسایی شده است. علاوه بر این، یک غار باستانی و تپه‌های متعلق به دوره‌های مختلف از دیگر دیدنی‌های این منطقه است که باستان‌شناسان زمان زیادی را برای تحقیق در آنها صرف کرده‌اند.

گورستان یئری
گورستان یئری
گورستان یئری

منابع: سیری در ایران، جاذبه های گردشگری ایران،