شهرسوخته زابل تمدنی بسیارکهن غرق در شگفتی های ناشناخته و اعجاب انگیز

شهرسوخته؛ تمدنی کهن غرق در شگفتی های ناشناخته

زاهدان- ایرنا- شهر سوخته سیستان با قدمتی پنج هزار ساله به عنوان عظیم ترین شهر باستانی فلات ایران مقصدی بکر برای گردشگران داخلی و خارجی است تا در نوروز سفری به سرزمینی سراسر رازآلود داشته باشند.به گزارش ایرنا، سیستان و بلوچستان با جاذبه های فراوان تاریخی و طبیعی با آداب و رسوم متنوع و از همه مهمتر مردمانی خونگرم و مهمان نواز در تعطیلات نوروزی بهشتی برای گردشگران است.
سفر نزد ایرانیان جایگاه خاصی دارد و دستورات دینی نیز به آن توصیه کرده. پس چه بهتر که نوروز را که بزرگترین عید باستانی و سنتی ایرانیان محسوب می شود، در سرزمین اساطیری رستم دستان و شهر سوخته با دارا بودن نخستین تمدن های بشری سیر کنیم.
شهر سوخته نام بقایای دولت شهری باستانی در ایران است که در ۵۶ کیلومتری زابل و در حاشیه جاده زابل – زاهدان در شرق ایران و در شمال سیستان و بلوچستان واقع شده است؛ این شهر روی آبرفت های مصب رودخانه هیرمند به دریاچه هامون و در ساحل آن رودخانه و دریاچه بنا شده بود.
مطالعه و بررسی بقایای این شهر نشان دهنده سیر تحول علوم و فنون مختلف در فلات ایران است به طوری که باستان شناسی، جامعه شناسی، تجارت، بازرگانی و مبادلات بین المللی، تاریخ تحول ادیان در دوره های پیش از تاریخی و تاریخی، تاریخ شهر نشینی و شهرسازی، سیر تحول معماری، سیر تحول هنرها و فنون سنتی، تاریخ آغاز نگارش، تاریخ پزشکی و علوم وابسته، جانور شناسی، تغذیه، کشاورزی، دامداری، حشره شناسی، گیاه شناسی، زمین شناسی، فلزگری، جواهر سازی، بافندگی و خراطی تنها بخشی از فنون و هنرهای قابل مطالعه در بقایای شهر سوخته است.
آثار کهن ترین نمونه جراحی، کهن ترین نمونه پارچه های موجود، کهن ترین اثر معرق کاری و اخیرا پیدا شدن کهن ترین نمونه های زیره، گشنیز و پسته وحشی از جمله اطلاعات و داده های به دست آمده در شهر سوخته است.
بر مبنای یافته های باستان شناسان شهر سوخته ۲۸۰ هکتار وسعت دارد و بقایای آن نشان می دهد که این شهر دارای پنج قسمت اساسی شامل بخش مسکونی واقع در شمال شرقی شهر، بخش های مرکزی، منطقه صنعتی، بناهای یادمانی و گورستان است که به صورت تپه های متوالی و چسبیده به هم واقع شده اند.
این شهر تاریخی و مهمترین محوطه دیرینه سیستان در کنار رود هیرمند و در بالاترین لبه شمال غربی دلتای قدیمی روی سلسله تپه های تراس رمرود و زمین های زراعی تراس نیمروز واقع شده که وجود آن در هزاره های چهارم و سوم پیش از میلاد مدیون رودخانه پرآب هیرمند بوده است.
۱۲۰هکتار از گستره شهر سوخته دارای آثار و بقایای دیرینه است که گسترده ترین دوره آن مربوط به سال های میان ۲۵۰۰ تا ۲۸۰۰ پیش از میلاد بوده که گستره آن در این دوران به بیش از ۸۰ هکتار رسیده است.
توسعه شهر سوخته از نظر فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و صنعتی در یک دوره ۴۰۰ ساله از زندگانی هزار ساله، آن را از شکل شهرک کوچک ۱۵هکتاری خارج و سپس با گستره حدود ۱۵۰ هکتاری تبدیل به یکی از بزرگ ترین شهرهای دوران مفرغ خاورمیانه کرده که شهرهای محدودی چون انشان یا تپه ملیان در فارس، اور در بین النهرین، شوش در دشت خوزیان و سرانجام موهنجو دارو در دشت سند قابل مقایسه با آن بوده اند، گستره شهر قابل تقسیم به سه بخش اصلی و سه بخش فرعی است.
شهر سوخته در پنج هزار سال قبل منطقه ای سبز و خرم با پوشش گیاهی متنوع و بسیار مطلوب بوده و درختان بید مجنون، افرا و سپیدار فراوانی در آنجا وجود داشته است.
دریاچه هامون در سه هزار و ۲۰۰ سال قبل از میلاد دریاچه ای بزرگ و پرآب بوده و چندین رودخانه دائمی مانند هیرمند آن را تغذیه می کرده به طوریکه در کاوش های بدست آمده در اطراف شهرسوخته بستر نهرها و آبراه های گوناگونی پیدا شده که می توان گمان برد به مزارع کشاورزی آن شهر آب می رساندند.
شهر سوخته دارای تشکیلات مرتب و منظمی بوده است.
آثار باقیمانده در آن نشان دهنده اینست که این شهر در هزاره سوم پیش از میلاد دارای نظام مرتب و منظم آبرسانی و تخلیه فاضلاب بوده و دانش پزشکی (یا جادوگری علمی) در آن به حدی پیشرفته بوده که پزشکان شهر نه تنها از علومی چون شکسته بندی آگاه بودند بلکه به اجرای اعمال شگفت انگیزی چون جراحی جمجمه نیز دست می زدند.

** کشف نخستین چشم مصنوعی جهان در شهر سوخته
برای نخستین بار در شهر سوخته یک چشم مصنوعی با پیشینه چهار هزار و ۸۰۰ سال کشف شد، این چشم مصنوعی متعلق به زنی ۲۵ تا ۳۰ ساله در یکی از گورهای شهر سوخته مدفون شده و بر روی جمجمه او قرار داشته است.
چشم مصنوعی یافت شده در چشم چپ این زن کار گذاشته شده و با وجود گذشت زمان هنوز سالم مانده است.
جنس این چشم مصنوعی به طور کامل مشخص نشده اما به نظر می رسد در ساخت آن از قیر طبیعی مخلوط به نوعی چربی جانوری استفاده شده است.
بر روی این چشم مصنوعی ریزترین مویرگ های داخل چشم توسط مفتول های طلایی به قطر کمتر از نیم میلی متری طراحی شده و مردمک این چشم نیز در وسط طراحی شده و تعدادی خطوط موازی که تقریبا یک لوزی را تشکیل می دهند پیرامون مردمک دیده می شود.
سرپرست گروه باستان شناسی شهرسوخته در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: مطالعات نخستین نشان می دهد که این چشم مربوط به چشم چپ زن تنومند مدفون در قبر شماره ۶ هزار و ۷۰۵ بوده است.
سید منصور سید سجادی بیان کرد: بر اساس بررسی ها، زیر تاق ابروی این زن آثار آبسه دیده می شود و به علت تماس طولانی مدت بخش زیرین چشم مصنوعی با پلک چشم آثار ارگانیکی پلک چشم نیز در روی این چشم مصنوعی مشهود است.
وی بیان کرد: بررسی های انسان شناسانه نشان داده که به احتمال بسیار زیاد این زن بین ۲۵ تا ۳۰ سال سن داشته و دو رگه (سیاه و سفید) بوده است.
سجادی بیان کرد: ظرف های سفالی، مهرهای تزیینی، کیسه چرمی و یک آینه مفرغی در این قبر پیدا شده است.

**کشف نخستین جراحی مغز جهان در شهر سوخته
یکی از شگفت انگیزترین یافته های این شهر باستانی، پیدا شدن نشانه های کهن ترین جراحی مغز در آن است.
جمجمه ای از دختر ۱۲ یا ۱۳ ساله در این شهر باستانی کشف شده که در چهار هزار و ۸۰۰ سال قبل پزشکان این منطقه برای درمان بیماری هیدروسفالی (جمع شدن مایع در جمجمه) بخشی از استخوان جمجمه او را برداشته و جراحی کردند و این دختر بچه نیز مدت ها بعد از این عمل زنده مانده است.
اسکلت کامل این دختر بچه پیدا شده و چهره او نیز توسط اندام شناسان دیرینه شناس باز سازی شده است.

** کشف خط کش پنج هزار ساله در شهر سوخته
خط کش ساخته شده از چوب آبنوس در کاوش های باستان شناسی شهر سوخته کشف شده است.
سرپرست گروه باستان شناسی شهر سوخته گفت: این خط کش به طول ۱۰ سانتی متر با دقت نیم میلی متری از جنس آبنوس است؛ کشف این وسیله نشانگر این است که ساکنان این شهر باستانی پیشرفت های زیادی در زمینه علم ریاضیات داشته اند.

** کشف قدیمی ترین تخته نرد جهان در شهر سوخته
کهن ترین تخته نرد جهان از گور باستانی شماره ۷۶۱ در شهر سوخته به همراه ۶۰ مهره پیدا شده است.
این تخته نرد؛ بسیار قدیمی تر از تخته نردی است که در گورستان سلطنتی «اور» در میان رودان (بین النهرین) پیدا شده بود.
این تخته نرد از جنس آبنوس و به شکل مستطیل ساخته شده است و بر روی آن یک مار که ۲۰ بار به دور خود حلقه زده و دمش را در دهان گرفته، نقش بسته است.
این تخته نرد ۲۰ خانه بازی و ۶۰ مهره دارد و مهره ها که در یک ظرف سفالی در کنار تخت نرد قرار داشتند از سنگ های رایج شهر سوخته یعنی لاجورد، عقیق و فیروزه ساخته شده اند.

** کشف نخستین پویانمایی (انیمیشن) جهان در شهر سوخته
باستان شناسان هنگام کاوش در گور پنج هزار ساله جامی را یافتند که نقش یک بُز و یک درخت روی آن دیده می شد، آن ها پس از بررسی این شی دریافتند نقش روی جام بر خلاف دیگر آثار به دست آمده از محوطه های تاریخی شهر سوخته، تکراری هدفمند دارد، به گونه ای که حرکت یک بُز به سوی درخت را نشان می دهد.
هنرمندی که جام سفالین را بوم نقاشی خود قرار داده، توانسته است در پنج حرکت، بزی را طراحی کند که به سمت درخت حرکت و از برگ آن تغذیه می کند.
باستان شناسان با نزدیک کردن این تصاویر به یکدیگر موفق شدند نمونه ای از تصویری متحرک را در قالب فیلم ۲۰ ثانیه ای به دست آورند.
بز از جمله حیواناتی است که در رسیدن به ارتفاعات ماهر است و می تواند با حرکت جهشی به سمت بالا بجهد که هنرمند نقاش شهر سوخته با دقت و زبردستی موفق شد جهش این بز را به تصویر بکشد.
این جام که از آن برای نوشیدن استفاده می شده ۱۰ سانتی متر ارتفاع دارد و بر یک پایه استوار شده است.
سرپرست گروه باستان شناسی شهرسوخته گفت: تاکنون در دوره های قبل از تاریخ چنین تصویری دیده نشده و این تصویر برای نخستین بار در شهر سوخته یافت شده است.
سید منصور سید سجادی ادامه داد: در بسیاری از ظروف شکل هایی به چشم می خورد که تنها تکرار هستند و حرکتی در آنها دیده نمی شود اما تحقیقات ما نشان داده است که این نقش، قدیمی ترین ایده مردمان باستان برای ارائه «تصویر متحرک» و به تعبیر امروزی «انیمیشن» است.

** اشیای دیگر شهر سوخته
از دیگر اشیای مهم از میان هزاران شی یافت شده، می توان از سفال با امضای سفال گر بر روی آن، چکش، سوزن، سنجاق سر زنانه، شهرک های مسکونی و ساختمان های همگانی هم چون آپارتمان و نیز بذر خربزه، حبوبات، ماهی خشک کرده، برنج، زیره، کوره های سفالگری، کوره های ذوب فلزات، دکمه، تبر، بندکفش، قلاب، شانه سر، طناب، سبد، گل مو، قاب های چوبی، کفش و کمربند نام برد که هر کدام از آنها داستانی دارد بسان هفت گنج.
در سی و هشتمین اجلاس یونسکو در تاریخ ۲۲ ژوئن ۲۰۱۴ مطابق با ۱ تیر ۱۳۹۳ شهر سوخته به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
این محوطه باستانی هفدهمین اثر تاریخی ایران در فهرست یونسکو است که با برخورداری از قدمت ۵۰۰۰ ساله به عنوان یکی از پیشرفته ترین شهرهای باستانی دنیا شناخته می شود.

سیستان و بلوچستان، با اینکه امروزه بنا به دلایل مختلفی، نادیده گرفته می شود، اما یکی از شهرهای پر جاذبه ایران است که بناهای تاریخی زیادی دارد. قلعه سه کوهه، کوه قدیمی خواجه، دهانه غلامان و چندین جاذبه های گردشگری دیگر سیستان و بلوچستان در میان باستان شناسان از توجه ویژه ای برخوردار باشد. شهر سوخته منطقه ای در زابل است که شاید معروف ترین جاذبه تاریخی این استان به حساب می آید.  

شهر سوخته در زابل

  برای شما همراهان عزیز لحظه آخر ممکن است عجیب باشد که ۳۲۰۰ سال پیش از میلاد، در دوران عصر برنز و تمدن جیرفت، مردم ایران یکی از بزرگترین و پیشرفته ترین شهرهای دنیا را ساختند. شهری که ۲۸۰ هکتار مساحت داشت و باستان شناسان اشیائی را کشف کردند که بشر صدها سال بعد توانست آن ها را بسازد. گردشگران تور لحظه آخری می توانند به بازدید از این شهر باستانی روند  

شهر سوخته زابل

معرفی شهر سوخته زابل

شهر سوخته در ۵۶ کیلومتری زابل و مابین رود هیرمند و دریاچه هاموند قرار دارد. این شهر ۵۰۰۰ ساله فقط یک منطقه مسکونی نبود بلکه شامل قسمت صنعتی، قبرستان و بخش هم برای قرار دادن بناهای یادگاری می شد. جالب است بدانید تنها ۸۰ هکتار از شهر، مسکونی بود.  

چرا شهر سوخته مدرن ترین شهر آن زمان بود

سال های پیش، هنگامی که باستان شناسان در حال بررسی شهر سوخته بودند، نکات جالبی را راجع به شهر یافتند :شهر سوخته در آن زمان، یکی از بهترین صنعت های نساجی را داشت چرا که باستان شناسان توانستند ۱۲ نوع بافت پارچه را پیدا کنند. این پارچه ها در واقع هنگامی که باستان شناسان در حال بررسی قبرها بودند، بر تن اجساد یافتند. همچنین صنعت های موفق دیگری هم در شهر سوخته زابل بود که به جواهرسازی و سنگ تراشی می توان اشاره نمود که این ها هم با توجه به جواهرات و اشیائی که در قبرها کشف شدند مشخص گردید. جالب است بدانید جهت آبرسانی و سیستم فاضلاب شهری، از سامانه های سفالی استفاده می شد که کاملا هم مدیریت شده بوده و در آن زمان، منظم ترین و پیشرفته ترین سامانه آبرسانی و فاضلاب شهری به حساب می آمدند.اما پیشرفته بودن شهر اینجا جالب می شود که باستان شناسان توانستند تخته نرد به همراه تاس های سنگی و از همه مهم تر، چشم مصنوعی کشف کنند. ولی چرا چشم مصنوعی همه را شگفت زده کرد؟  

کشفیات شهر سوخته

 هنگامی که باستان شناسان قبرها را بررسی می کردند، در قبرشماره ۶۷۰۵، جسد زنی را دیدند که چشم سمت چپش مصنوعی بود. اما این چشم مصنوعی با چیزی که ما فکر می کنیم متفاوت است. چشم مصنوعی آن زن در واقع نوعی چربی جانوری است که با موادی ترکیب شده و از همه جالب تر، مویرگ های چشم هم که ضخامتی کمتر از نیم میلیمتر دارد توسط مفتول های طلایی بر روی آن ترسیم شده است.  

آثار شهر سوخته زابل

علت نامگذاری شهر سوخته زابل

با توجه به آثار سوخته و خاکسترهایی که در شهر کشف شده، باستان شناسان گفتند این شهر چند هزار سال قبل از میلاد در آتش سوخته است لذا نام شهر سوخته را بر رویش گذاشتند. اما باستان شناسان ایتالیایی که در سال ۱۳۵۷، به مدت ۱۱ سال در حال بررسی شهر بودند، آب و باد را علت اصلی خالی از سکنه و ویران شدن شهر سوخته نامیدند چرا که به دلیل حمله های صورت گرفته از جانب قوم های مختلف، مسیر رود هیرمند تغییر یافت و چون صنعت، مهم ترین منبع درآمد مردم شهر بود و در اطراف شهر، کوره های زیادی وجود داشته است، خاکسترها مربوط به آن کوره ها بودند.  

شهر سوخته

 در آخر برای گردشگران عزیز تور داخلی لازم به ذکر است، سال ۲۰۱۴، با برگزاری ۳۸امین نشست سازمان میراث جهانی یونسکو، شهر سوخته زابل در لیست میراث تاریخی این سازمان قرار گرفت.

چرا به این محل شهر سوخته می گویند؟

شهر سوخته

از آغاز پیدایش انسان تا کنون تمدن های زیادی به وجود آمده اند تمدن هایی که مدتی زندگی کردند، تاریخ خاص خود را آفریدند و پس از مدتی هم از صفحه روزگار محو شدند و فقط آثار تاریخی خود را برای بازماندگان به جای گذاشتند. ایران، تمدنی بسیار کهن دارد و تمدن های مختلفی در سرزمین ما شکل گرفته اند، شهر سوخته یکی از میراث های گذشتگان است که در استان سیستان و بلوچستان قرار دارد. سیستان و بلوچستان قدمت زیادی دارد و از شهرهای قدیمی ایران است. تاریخ طولانی این شهر باعث شده که آثار تاریخی زیادی داشته باشد، یکی از این آثار شهر سوخته در این شهر است. اگر می خواهید از این شهر بیشتر بدانید در ادامه الی گشت را همراهی کنید.

شهر سوخته




شهر سوخته در کناره جاده زابل به زهدان در کیلومتر ۵۶ زابل قرار دارد. این شهر با قدمتی بیش از ۵۰۰۰ سال در ساحل رود هیرمند و دریاچه هامون ساخته شده است. مساحت کلی شهر ۲۸۰ هکتار است و به ناحیه مسکونی، ناحیه مرکزی، بخش صنعتی، قبرستان و بناهای یادبود تقسیم بندی شده است. بخش مسکونی این شهر ۸۰ هکتار است که مردم در آن زمان در این قسمت خانه های خود را ساخته و زندگی می کردند.

تمدن ایران

درست است که امروز این ناحیه به صورت بیابانی بی آب و علف است و فقط درخت گز در آن می روید اما در گذشته از نواحی سرسبز ایران بوده و در آن درختانی مثل افرا، سپیدار، بید مجنون و … وجود داشته است. در گذشته بیشتر تمدن ها در کنار رودخانه ها و دریاچه ها شکل می گرفت و علت اصلی شکل گیری این تمدن در این محل هم دریاچه هامون بوده  که در زمان های قدیم بر خلاف امروز کاملا پر آب بوده است. در این شهر، صنعت های مختلفی مثل نساجی، سنگ تراشی، جواهرسازی و .. فعال بوده که این شهر را از پیشرفته ترین شهرهای دنیا کرده بود. از میان خرابه های شهر سوخته ۱۲ نوع بافت پارچه ای به دست آمده که صنعت نساجی موفق این شهر را نشان می دهد. در این شهر برای آبرسانی و فاضلاب، سیستمی سفالی کاملا مدیریت شده وجود داشت.

شهر تاریخی ایران

از دیگر مواردی که پیشرفته بودن این شهر را بر ما آشکار می کند کشف چشم مصنوعی و بازی مشابه تخته نرد از میان ویرانه های موجود است.  با بررسی شواهد مختلف در ایران مشخص شده که در زمان ماقبل میلاد مسیح به غیر از شهر سوخته تمدن های دیگری هم در ایران زندگی می کردند. این شهر در سال ۱۳۸۵ به ثبت ملی رسید و در سال ۱۳۹۳ در لیست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت.

شهر تاریخی سوخته

اولین بار، کلن بیت که از ماموران نظامی بریتانی بود پس از بازدید از این شهر نام آن را شهر سوخته گذاشت و به این اشاره کرد که آثار آتش سوزی را در آن دیده است. سپس باستان شناسان ایتالیایی به مدت ۱۱ سال در فاصله سال های ۱۳۴۶۶ تا ۱۳۵۷ بر روی این شهر تحقیقاتی را انجام دادند. گفته می شود که علت اصلی نابودی این شهر آتش سوزی نبوده بلکه دلیل اصلی دو عنصر آب و باد بوده که در طی سالیان این تمدن را از بین برده است.


 
تمدنی ناشناخته از اوئایل دوره شهر نشینی در فلات ایرانبه همراه: اولین تخته نرد، اولین انیمیشن، اولین درخت زیره ، اولین نشانه های جراحی بر بشر 
   هر سوخته در ۵۷ کیلومتری جاده زابل به زاهدان قرار دارد. این محوطه عظیم باستانی یکی از مراکز آغاز شهر نشینی در فلات مرکزی ایران است. به دلیل آتش سوزی که بین سالهای ۳۲۰۰ تا۲۷۵۰ پیش از میلاد در این شهر اتفاق افتاده نام آنرا شهر سوخته گذاشته اند. هنوز سند مکتوبی که نام این شهر را مشخص کند به دست نیامده است.
این شهر ۱۵۱ هکتار وسعت دارد و از پنج بخش تشکیل شده بود: بخش مسکونی با وسعت ۸۰ هکتار، مرکزی، صنعتی، یادمانی و گورستان. در ۵۰۰۰ سال پیش از میلاد این منطقه سبز و خرم بود و درختان بید مجنون، افرا و سپیدار در آن وجود داشت و رود هیرمند زمینهای کشاورزی آنرا آبیاری می کرد و دریاچه هامون در ۳۲۰۰ پیش از میلاد دریاچه بزرگ و پر آبی بود.
با حفاریهایی که در شهر انجام گرفته است آثار لوله کشی فاضلاب به دست آمد که نشان از فرهنگ شهر نشینی با تدبیر در این منطقه دارد. شهر سوخته یک مرکز بزرگ صنعتی در زمینه سفال و زیور آلات بود. زرگران این شهر ورقهای طلای نازکتر از یک میلیمتر را به اشکال مختلف در می آوردند و در آنها سنگهای لاجورد قرار می دادند. صید ماهی از فعالیتهای مردم شهر بود که با قلاب و تور انجام می شد. پارچه بافی و حصیر بافی نیز در این شهر رونق داشت. در هزاره سوم پیش از میلاد اهالی شهر سوخته سنگ مرمر و لاجورد به سایر نقاط صادر می کردند.
باستان شناسان ۱۰۸ گور در این منطقه را بررسی کرده اند که در برخی از آنها تا ۸ جسد وجود داشت. در یک دوره طولانی در این شهر مادران از سوء تغذیه رنج برده اند وبسیاری از نوزادان خود را مرده به دنیا آورده اند.
قدیمی ترین تخت نرد شناخته شده جهان از شهر سوخته بدست آمده که ۶۰ خانه دارد. تخته نرد به دست آمده از شهر سوخته صد تا دویست سال قدیمی تر از نمونه مشابه آن در بین النهرین است. تخته نرد کشف شده از چوب آبنوس ساخته شده است. در منطقه سیستان درخت آبنوس به عمل نمی آید و احتمالا این تخته نرد از هندوستان به سیستان وارد شده است. این تخته بیست خانه بازی و شصت مهره دارد. مهره ها درون یک ظرف سفالی قرار داشتند و از سنگهای بمی شهر سوخته ساخته شده بودند.
بازی تخته ای شهر سوختههمچنین قدیمی ترین درخت زیره شناخته شده در این منطقه از خود آثاری بر جای گذاشته است. در ضمن قدیمی ترین انیمیشن جهان باستان، بر روی سفالی که از شهر سوخته به دست آمده نقش بسته است و بزی را نشان می دهد که در حال خوردن برگ های یک درخت است و بر روی درخت ایستاده است. این قطعه سفال متعلق به پنج هزار سال پیش است.
خانه ها از خشت ساخته می شدند. سفال این منطقه از نوع نخودی است. از مهمترین آثار به دست آمده در این محل یک لوح نوشته گلی به خط ایلامی قدیم است. زنان در شهر سوخته نقش مهمی داشتند و آنها برای نشان دادن حق مالکیت از مهر استفاده می کردند که تعداد زیادی از آنها به دست آمده است.
از میان بیش از چهل هزار جسدی که در شهر سوخته خفته اند، باستان شناسان تنها به یک جسد دست یافته اند که به مرگ طبیعی نمرده و احتمالا اعدام شده است. در قبرها ابزاری مرتبط با زندگی افراد قرار می دادند و در اکثر آنها بوته سیر نیز دیده می شود. در برخی از قبرها ورقه های نازک طلا با سوراخهای ریزی قرار دارند که موی اسب به سختی از درون سوراخها عبور می کند. هنوز مشخص نیست با چه وسیله ای این سوراخها را ایجاد می کردند.
در یکی از گورها اسکلت سر زنی پیدا شده است که روی جمجمه آن جای عمل جراحی نمایان است. همچنین یک چشم مصنوعی نیز به تازگی از یکی از گورهای این منطقه کشف شده است. جنس آن از قیر طبیعی است و جای مویرگهای چشم را در آن تعبیه کرده اند.
 
      
  تصاویر اشیاء مکشوفه
برخی تصاویر بر گرفته از سایت میراث فرهنگی سیستاننمونه ای از طرح انیمیشن روی سفالطرح لوح گلی خط ایلامی مقدم یافت شده در شهر سوخته